3 «տհաճ» ճշմարտություն անձնային շփման մասին

Անձնային շփում

Տարիներ առաջ ես հասկացա, որ եթե դիտարկենք մեր կյանքի ոչ թե առանձին հատվածները, այլ կյանքն ամբողջությամբ, ապա մեր ինքնազգացողության, ուղեղի հանգստության, միգուցե նաև առողջության վրա ազդող գլխավոր գործոններից մեկն այն է, թե ինչպես ենք մենք այլ մարդկանց վերաբերվում: Այդ բացահայտումը, որը, թվում է՝ ակնհայտ է, հիմնովին իմ կյանքը փոխեց:

Այն ամենը, ինչ մենք կյանքում կառուցում ենք, ինչ-որ կերպ կապված է մարդկանց հետ: Չեմ կարծում, թե մենք նույնիսկ կձգտեինք երկար ապրել, եթե աշխարհում միայնակ լինեինք: Մենք դրան ձգտում ենք, քանի որ մարդկանց մեջ ենք: Մարդիկ ուղղակի և անուղղակի իմաստով սահմանում են մեր ապրելակերպը, ուստի պետք է նրանց  հետ շփմանը գիտակցորեն վերաբերվել, անձնային շփման հարցում պետք է անընդհատ ինքնակատարելագործվել: Ես դա պարտադիր անում եմ: Եվ տարիների ընթացքում որոշ հետևություններ եմ արել, որոնցով ուզում եմ Ձեզ հետ կիսվել:

1. Մենք մեզ խաբում ենք

Յուրաքանչյուրիս թվում է, թե  այլ մարդկանց հետ շփման հարցում մեզ մոտ ամեն ինչ լավ է. մենք արդար ենք, բարեհամբյուր ենք, օգտակար ենք, շատ ենք տալիս և քիչ ուզում, հասկանում ենք դիմացինից ավելի շատ, իսկ եթե շփման մեջ էլ ինչ-որ բան այն չէ, ապա դա դիմացինի պատճառով է, քանի որ նա չի կարողանում իրավիճակը մեր աչքերով տեսնել:

Տարիներ առաջ մի թրեյնինգի «ավարտական երեկոյի» էի ներկա, երբ մասնակիցներից մեկը, գինու բաժակը ձեռքին, մի ճառ ասաց. «Ուրախ էի, որ մասնակցեցի, հրաշալի մարդիկ էին այստեղ հավաքվել»: Հիշում եմ, թե այդ պահին ինչ մտածեցի: Դա հրաշալի մարդկանց հավաքույթ չէր, այլ սովորական մարդկանց հավաքույթ էր: Միջավայրն ու հանգամանքներն ազդում են այն բանի վրա, թե ինչպես ենք մենք մարդկանց ընկալում: Այդ «հրաշալի» մարդկանցից շատերն ինչ-որ մեկի «ձանձրալի» հարևանն են, «անտանելի» ղեկավարը կամ «անպատասխանատու» գործընկերը: Նրանցից շատերը խանութում  չեն ուզում հերթի մեջ սպասել, կոպտում են վաճառողուհուն կամ ուրիշներին անտեղի քննադատում են: Դուք ինքներդ այդ «հրաշալի մարդկանց» այլ կերպ կվերաբերվեիք, եթե նրանք Ձեր հարևանները լինեին, աշխատեիք նրանց հետ կամ Ձեզնից պարտքով գումար խնդրեին: Եվ հակառակը՝  այսօրվա Ձեր «սովորական հարևաններից» շատերը մեկ այլ միջավայրում «հրաշալի մարդիկ են»:

Ես հասկացա, որ մենք աշխարհը տեսնում ենք այն անկյան տակ, որը մեզ է ձեռնտու: Ցավոք այդ անկյունը նեղ է: Մենք մեր գլխում սեփական անձի որոշակի կերպար ենք ստեղծում և համոզում ենք ինքներս մեզ, որ այդ նույն կերպարը բոլորի գլխում է: Եվ երբ փորձում ենք շփման մեջ ծագած որևէ խնդրի պատճառը հասկանալ, մենք այն այլ տեղ ենք գտնում և անկեղծորեն վրդովվում ենք, քանի որ համեմատում ենք ոչ թե մեզ և դիմացինին, այլ մեր մտացածին կերպարը և դիմացինին: Իսկ դա իրականում ոչ թե մենք ենք, այլ այն, թե ինչ ենք մենք մեր մասին մտածում:

2. Լավ շփումը հեռվից ենք սկսում

Այն, թե որքան լավ ենք մենք այլ մարդկանց հետ շփվում, յուրաքանչյուրն իր սանդղակով է չափում: Ես նկատել եմ, որ հիմնականում այդ սանդղակն ընկած է ընտանիքից դուրս:  Այսինքն մենք ավելի բարեհամբյուր, ժպտերես և հանդուրժող ենք այն մարդկանց հանդեպ, ում հանդիպում ենք դրսում: Ընդ որում՝ խոսքն այն մարդկանց մասին չէ, ովքեր, մեր կարծիքով, մեզ պետք է «ծառայեն» (նման շփման մեջ, ընդհակառակը,  հանդուրժող չենք): Խոսքը «չեզոք» շփման մասին է, երբ ոչ ոք ոչ ոքի հանդեպ որևէ պարտավորություն չունի:

Իսկ ընտանիքում շփումն այլ է. կարելի է վիճել, նյարդայնանալ, բողոքել, հարվածել, չհանդուրժել, քննադատել, անտեսել, ստիպել, և այլն, և այլն: Այսինքն այն, ինչից մենք խուսափում ենք դրսում, անում ենք ընտանիքում, քանի որ այն «մերն է»:

Ինչ-որ պահի ես հասկացա, որ մարդկանց հետ շփման հարցում իրական աճ կարելի է փաստել միայն այն դեպքում, երբ այդ աճը նկատելի է ընտանիքում: Այն, թե ինչպես ենք մենք շփվում մեր հարազատների՝ ծնողների և երեխաների, քույրերի և եղբայրների, ամուսնու կամ կնոջ հետ, որոշում է այն, թե որտեղ ենք մենք գտնվում՝ շփման տեսանկյունից: Եթե պատկերացնենք մեր շրջապատը որպես շրջան,  ապա շփման աճը պետք է սկսվի շրջանի կենտրոնից, այլ ոչ թե տարածվի միայն շրջանագծով՝ ներսը դատարկ թողնելով: Իսկ ներսում նրանք են, ում հետ մենք շփվում ենք ամեն օր: Չի կարելի վատ շփվել ընտանիքի անդամների, հարևանների կամ գործընկերների հետ,  և խոսել շփման բարձր մակարդակի մասին՝ լավ շփվելով միայն ընկերների կամ ընկերուհիների հետ, ում հետ շաբաթական մեկ անգամ սուրճ եք խմում: Ընդ որում՝ «վատ շփում» ասելով պետք չէ պատկերացնել նյարդայնանալը, վիճելը, բողոքելը կամ անտարբեր լինելը: Խոսքն այն մասին է, թե ինչ է կատարվում մեր ներսում, ինչպես ենք մենք մարդկանց վերաբերվում: Հիշեք՝ շփումը սկսվում է մեր ներսում: Այն, ինչը արտաքինում է, մենք կարող ենք թաքցնել:

Մարդկանց հետ շփման մեջ իմ ինքնակատարելագործումը ես չափում եմ ընտանիքի ներսում: Եթե չի ստացվում հարազատներիդ հետ լավ շփվել, ապա մարդկանց հետ լավ շփման մասին վաղ է խոսել:

3. Կարծում ենք, թե շփումն այն է, ինչն արտաքինում է

Մենք կարծում ենք, թե մարդկանց հետ շփումն այն է, թե ինչպես ենք մենք նրանց հետ զրուցում, ինչպես ենք նրանց արձագանքում, դեմքի ինչ արտահայտություն ունենք, որքան հաճախ ենք ժպտում, որքան ուշադիր ենք լսում, և այլն, և այլն: Իրականում շփման կարևորագույն փուլն ընկած է մեր ներսում: Շփումը սկսվում է նրանից, թե ինչպես ենք մենք մարդկանց վերաբերվում, երբ մենակ ենք:

Երբ մարդկանց լավ ես վերաբերվում, այն, ինչը պետք է լինի արտաքինում, ինքնըստինքյան է ստացվում: Եվ հակառակը՝ երբ մարդկանց լավ չես վերաբերվում, ինչ էլ փորձես ցուցադրել արտաքինում, դրանից շփման որակն էականորեն չի լավանում: Մարդիկ զգում են այն, ինչն արհեստական է, ժամանակի ընթացքում նրանք ինչ-որ կերպ հասկանում են, թե ինչ է դիմացինն իրենց մասին մտածում:

Այն, ինչը չես ուզում իրականում, մի արա նաև մտքում:

Երբ ժպտում ես ընկերոջդ, ումից հաճախ ես բողոքում նրա բացակայության ժամանակ, դա լավ շփում չէ: Երբ հարևանիդ շաքարավազ ես տալիս՝ չուզելով, դա լավ շփում չէ: Երբ թեյավճար ես թողնում՝ հաճույք չզգալով, դա լավ շփում չէ: Երբ ընտանիքիդ անդամներին լավ ես վերաբերվում, քանի որ նրանք «քոնն են», դա լավ շփում չէ:

Մարդկանց հետ լավ շփման լավագույն ձևն այն է, երբ նրանց մասին լավ ես մտածում, նրանց լավ ես վերաբերվում: Շփման մեջ ինքնակատարելագործումը սկսվում է մեր մտքերից: Եթե մտքերդ չես փոխում, արտաքին փոփոխություններն արդյունավետ չեն: Շփման մեջ արտաքին, կարճաժամկետ արդյունքները երկարաժամկետ հանգստություն և գոհունակություն չեն պարգևում: Նման զգացումը գալիս է այն ժամանակ, երբ կարգավորում ես ներաշխարհդ: Միայն դրանից հետո է շփման որակն աճում: Միայն դրանից հետո են մարդիկ դեպի Ձեզ «ձգվում»: Իսկ ինչն է շփման մեջ ավելի լավ ցուցանիշ, քան  դա:

error: Այս նյութը պաշտպանված է հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս խնդրում ենք նշել հեղինակին: